Metin: cagriweb.cjb.net
Önsöz
Müslümanların
her konuda bilgi sahibi olmaları bir görevdir. Din konusunda bilgi ise,
İlmihal (herkesin durumuna göre gerekli olan bilgiler) adını alarak
en önemli yeri tutar. Her müslümanın bağlı bulunduğu İslam dini
konusunda yeterli bilgi sahibi olması bir borçtur. Edindiği bilgilerle de üzerine
düşen dinî görevleri yerine getirmiş olacaktır.
Aslında bütün insanlığın manevî ruhu yerinde olan
dinden, din bilgisinden hiç kimse uzak kalamaz. Öteden beri ister ilkel olsun,
ister medenî toplumlar, hiç biri bir dine bağlı kalmaktan dışarı çıkamamıştır.
İnsanların gerçek mutlulukları ve saadetleri ilahî bir
din yolu ile ortaya çıkar. Sağduyulu kimselerin ruhları ve vicdanları, böyle
bir din ile huzursuzluktan kurtulur, yatışır. İnsanlığın yaratılışındaki
yüksek amaç, ancak böyle ilahî bir dine sarılmakla gerçekleşir.
Öyle ise, uyanık bir ruha, temiz bir vicdana sahib olan
insan böyle gerçek bir dinden nasıl uzak kalabilir: Kendi benliğini, geleceğini
ve mutluluğunu korumak isteyen bir insan, böyle yüce bir dinin inançlara,
temizliğe, ibadete, helal ve harama, ahlaka dair kutsal hükümlerinden muhtaç
bulunduklarını öğrenip uygulamak duygusundan nasıl habersiz kalabilir?
O mübarek dinin yaşamasına, yükselmesine, yayılmasına,
medeniyet saçan şanlı tarihine ait bazı bilgileri öğrenmek isteğinden,
insan nasıl gafil bulunabilir?
Hiç şüphe yok ki, benliklerini kaybetmeyen uyanık kişi
ve cemiyetler bu ihtiyacı ruhlarında duymuşlardır. Dinî eserleri aramayı,
onları bulup okumayı gerekli görmüşlerdir.
İnsanların, yaratılışlanndaki meyilleri ve ruhî ihtiyaçları
sebebiyle her asırda din bilginleri tarafından sayısız dinî eserler yazılmıştır.
Ancak her devrin ve muhitin durumuna ve kabiliyetine göre bu gibi eserlerde bir
yenilik göstermek, mana ve ruhları değişmeyecek şekilde dini meseleleri
imkan dahilinde herkesin anlayabileceği bir ifadeyle yazmak, bunların birtakım
hikmet ve faydalarını sade bir dille ortaya koymak da çok gereklidir.
İslam dininin kapsadığı hükümler esas bakımından dört
kısma ayrılır:
1- İtikada air hükümler,
2- İbadetlere ve amellere ait hükümler,
3- Helal-haram olan şeylere, mubah ve mekruhlara ait hükümler,
4- Ahlaka ait hükümler.
Bu dört kısım hükümler üzerinde çok geniş ve değerli
kitablar yazıldığı gibi, özet halinde kolay anlaşılır kitablar da fazlasıyla
yazılmıştır. Gerçek şu ki, bu dört kısmın her biri üzerinde ayrı ayrı
birer kitab yazılmış; fakat bu dört kısmı bir araya toplayan kitaplar azınlıkta
kalmıştır.
Biz aslında ayrıntılı eserlerden uzak kalamayız. Ancak böyle
geniş kapsamlı eserleri okuyup onlardan gerekli meseleleri seçip ayırmaya
herkesin güce yetmez. Görevleri ve zamanları buna elverişli olmaz. Çok kısa
eserler de ihtiyacı karşılamaya yeterli olmaz, maksadı karşılayamaz. Üstelik
bu eserlerin ifadesi ağır olursa, istenilen bilgileri elde etmek çok güçleşir.
Çeşitli görev ve hizmetlere ayrılmış olan din kardeşlerimizin
dini ihtiyaçlarını yeterince karşılayabilecek bir "İlmihal"
kitabı yazılmasını çok kimseler benden isteyerek bana başvurmuşlardı.
Bunun üzerme kutsal dinimizin İtikat'a, temizliğe, ibadete, kerahiyet (hoş
olmayan) ve istihsana (güzel olan şeylere), ahlaka dair hükümleri üzerinde
ve bir kısım büyük peygamberlerin hayatları ile İslam dininin tarihçesine
ait on kitabdan ibaret oldukça büyük bir "İlmihal" kitabı yazmayı
bir görev saydım. Yüce Allah'dan yardımlar dileyerek bu görevi yerine
getirmeye başladım. En güvenilir, en kıymetli din kitablarımıza başvurdum.
İbadetler kısmını daha uzunca hazırlamaya çalıştım. İkram ve feyzi bol
olan Yüce Allah'ın yardım ve ihsanı ile meydana gelen bu esere "Büyük
İslam İlmihali" adını verdim.
Eğer bu eserim, din kardeşlerimin faydalanmalarına hizmet
ederek hayırlı dualarını kazanmaya vesile olursa, kendimi bahtiyar sayarım.
Bütün yazı ve çalışmaları ile yalnız Hak Teala Hazretleri'nin nzasını
kazanmak isteyen aciz bir yazar için bundan büyük bir mükafat olmaz. Başarı
Yüce Allah'dandır...
Fatih Dersiamlarından
Erzurumlu Ömer Nasuhî Bilmen